NASZE PUBLIKACJE, ARTYKUŁY I PORADY PRAWNE

Okoliczności wyłączające winę

Do okoliczności wyłączających winę zalicza się m.in. stan wyższej konieczności, stan niepoczytalności oraz poczytalności ograniczonej. Jakie inne okoliczności pozwalają jeszcze na wyłączenie winy?

 

Stan wyższej konieczności wyłączającej winę

Istotnym kryterium umożliwiającym rozróżnienie stanu wyższej konieczności jest wyłączenie bezprawności i wyłączenie winy. Ważne jest, że czyn popełniony w ramach stanu wyższej konieczności jest bezprawny i przysługuje wobec niego obrona konieczna. Zgodnie z art. 26 kodeksu karnego – nie popełnia przestępstwa, kto działa w celu uchylenia bezpośredniego niebezpieczeństwa grożącego jakiemukolwiek dobru chronionemu prawem, jeżeli niebezpieczeństwa nie można inaczej uniknąć, a dobro poświęcone przedstawia wartość niższą od dobra ratowanego. Nie popełnia przestępstwa także ten, kto ratując dobro chronione prawem w warunkach określonych w §1 poświęca dobro, które nie przedstawia wartości wyższej od ratowanego dobra.

Niepoczytalność

Niepoczytalność może być spowodowana chorobą psychiczną, upośledzeniem umysłowym lub innym zakłóceniem czynności psychicznych. Oznacza brak możliwości rozpoznania swojego czynu lub pokierowania swoim postępowaniem w chwili jego popełnienia. Brak umiejętności rozpoznania znaczenia czynu oznacza, że sprawca nie rozpoznaje, że popełnia czyn zabroniony lub, że jego zachowanie może wyrządzić szkodę.

Przyczyny poczytalności ograniczonej są takie same ja w przypadku niepoczytalności, z tym że mają one spowodować ograniczenie w stopniu znacznym zdolności rozpoznania czynu lub pokierowania postępowaniem. Różnica polega na tym, że nie wyłącza ona winy, lecz zmniejsza jej stopień. Stąd też sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary.

 

Błąd co do faktu, a błąd co do prawa

Zgodnie z art. 28 kk. – nie popełnia przestępstwa, kto pozostaje w usprawiedliwionym błędzie co do okoliczności stanowiącej znamię czynu zabronionego. Chodzi o sytuację, w której sprawca nie jest świadomy, że wystąpiły znamiona czynu zabronionego. Błąd usprawiedliwiony jest wtedy, gdy sprawca nie mógł go uniknąć przy dochowaniu należytej staranności.

Art. 30 kk. stanowi, że nie popełnia przestępstwa, kto dopuszcza się czynu zabronionego w usprawiedliwionej nieświadomości jego bezprawności. Mowa o sytuacji, w której sprawca nie jest świadomy ujemnej oceny prawnej swojego zachowania.

 

 

 

Powrót na górę strony

Kancelaria Adwokacka
CEJROWSKI.pl