NASZE PUBLIKACJE, ARTYKUŁY I PORADY PRAWNE

Teorie winy

Wina w doktrynie prawa karnego występuje w różnych ujęciach. Mowa tu o teorii psychologicznej wraz, z którą wyróżniono winę umyślną i nieumyślną, jak również teorii normatywnej. Czym charakteryzują się owe teorie i na czym polegają różnice pomiędzy nimi?

 

Psychologiczna teoria winy

Teoria psychologiczna definiuje winę jako stosunek psychiczny sprawcy do popełnionego czynu. Stąd podział na tzw. winę umyślną i nieumyślną. Zgodnie z tą teorią wina umyślna cechuje się bezpośrednim zamiarem sprawcy, który był świadomy popełnienia czynu zabronionego lub wina umyślna w zamiarze ewentualnym, która charakteryzuje się tym, że sprawca mógł przewidzieć możliwość popełnienia czynu zabronionego i do tego dopuścił. Z kolei wina nieumyślna cechuje się brakiem zamiaru popełnienia czynu zabronionego. Oznacza to, że sprawca nie działa z premedytacją, jednak na skutek niezachowania wskazanej w danych okolicznościach ostrożności, doprowadza do popełnienia czynu zabronionego, który mógł przewidzieć. Umyślność i nieumyślność stanowi podmiotową stronę czynu zabronionego.

Normatywne teorie winy

Według normatywnej teorii winy pojęciem centralnym jest zarzucalność. Oznacza to, że sprawcy można postawić zarzut, że w danej sytuacji zachował się niezgodnie z prawem. Wyróżniono tu kompleksową i czystą teorię normatywną winy. Kompleksowa teoria stanowi, że obok zarzucalności pod uwagę bierze się także psychiczny stosunek sprawcy do czynu. Z kolei czysta teoria winy określa, że winę należy uniezależnić od treści psychicznych sprawcy. Istotne jest więc, że wina jest oceną czynu niezależną od strony podmiotowej, a więc przeżyć psychicznych. Należy przy tym podkreślić, że na gruncie normatywnej teorii winy, umyślność czy nieumyślność nie przesądza o przypisaniu winy.

 

Powrót na górę strony

Kancelaria Adwokacka
CEJROWSKI.pl