Intercyza małżeńska to pojęcie, które coraz częściej pojawia się w rozmowach narzeczonych i małżonków, zwłaszcza w kontekście bezpieczeństwa finansowego i planowania przyszłości. Choć jeszcze do niedawna intercyza kojarzona była głównie z brakiem zaufania wobec swojego partnera, obecnie coraz częściej postrzega się ją jako racjonalne i odpowiedzialne rozwiązanie. Intercyza małżeńska pozwala bowiem w sposób świadomy uregulować kwestie majątkowe i dostosować je do indywidualnej sytuacji życiowej małżonków.

Zrozumienie, co to intercyza i jakie wywołuje skutki prawne, ma kluczowe znaczenie dla każdego małżonka - zarówno przed ślubem, jak i w trakcie trwania małżeństwa. Dokument ten wpływa bowiem na sposób zarządzania majątkiem, odpowiedzialność za zobowiązania oraz rozliczenia w razie rozwodu. Co powinieneś/powinnaś zatem wiedzieć?

Co to intercyza i na czym polega intercyza małżeńska?

Pytanie czym jest intercyza pojawia się najczęściej na etapie planowania małżeństwa. Intercyza małżeńska to po prostu umowa majątkowa zawierana pomiędzy przyszłymi lub obecnymi małżonkami, która modyfikuje ustawowy ustrój majątkowy. Zamiast wspólności majątkowej (która powstaje z mocy prawa po zawarciu małżeństwa), małżonkowie mogą zdecydować się na inny model, najczęściej na rozdzielność majątkową. Jak wskazuje art. 47 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego[1] , małżonkowie mogą przez umowę zawartą w formie aktu notarialnego wspólność ustawową rozszerzyć lub ograniczyć albo ustanowić rozdzielność majątkową lub rozdzielność majątkową z wyrównaniem dorobków (umowa majątkowa). Umowa taka może poprzedzać zawarcie małżeństwa.

To, na czym polega intercyza w praktyce, zależy od jej treści. Może ona ustanawiać rozdzielność majątkową, rozdzielność z wyrównaniem dorobków lub inne dopuszczalne prawem rozwiązania. Kluczowe jest to, że intercyza musi zostać zawarta w formie aktu notarialnego, aby była ważna i wywoływała skutki prawne.

Rozdzielność majątkowa a intercyza - podstawowe zależności

Rozdzielność majątkowa i intercyza to pojęcia, które są ze sobą ściśle powiązane, choć nie są tożsame. Intercyza to umowa majątkowa małżeńska (podpisywana u notariusza), a rozdzielność majątkowa to jeden z możliwych ustrojów majątkowych (skutków tej umowy). Najczęściej, gdy mówi się o intercyzie, ma się na myśli właśnie ustanowienie rozdzielności majątkowej pomiędzy małżonkami. Intercyza jest też w zasadzie pojęciem potocznym, zaczerpniętym z anglosaskich systemów prawnych i nie jest wprost wskazana w treści polskich przepisów.

Rozdzielność majątkowa oznacza zaś, że każdy z małżonków posiada odrębny majątek i samodzielnie nim zarządza. Zasadniczo nie istnieje wtedy majątek wspólny małżeński (chyba, że powstał on wcześniej, a intercyza jest zawierana w trakcie małżeństwa), a odpowiedzialność za zobowiązania finansowe co do zasady ogranicza się do majątku osobistego danego małżonka. Właśnie dlatego rozdzielność majątkowa bywa wybierana przez np. osoby prowadzące działalność gospodarczą (zwłaszcza JDG, gdzie ta odpowiedzialność jest osobista i nieograniczona) lub wykonujące zawody obarczone ryzykiem finansowym.

Rozdzielność majątkowa w trakcie małżeństwa

Rozdzielność majątkowa w trakcie małżeństwa jest oczywiście także możliwa i w praktyce dość często spotykana. Małżonkowie nie muszą decydować się na intercyzę wyłącznie przed ślubem. Intercyza po ślubie jest równie skuteczna później, o ile zostanie zawarta w odpowiedniej formie i za zgodną wolą obu stron.

Rozdzielność majątkowa w trakcie małżeństwa może być odpowiedzią na zmieniającą się sytuację życiową, na przykład rozpoczęcie działalności gospodarczej, zaciąganie istotnych zobowiązań finansowych czy też nawet pogorszenie relacji małżeńskich. Od momentu zawarcia intercyzy po ślubie, majątek nabywany od tego przez małżonków przestaje być wspólny, ale wcześniejsze składniki majątkowe co do zasady pozostają objęte wcześniejszym ustrojem.

Intercyza po ślubie a skutki prawne

Jest to związane z tym, że intercyza po ślubie wywołuje skutki na przyszłość i nie działa wstecz. Oznacza to, że nie zmienia ona automatycznie statusu majątku zgromadzonego przed jej zawarciem. Zawarcie intercyzy po ślubie często wiąże się także z potrzebą uporządkowania spraw majątkowych i wyraźnego rozgraniczenia odpowiedzialności finansowej.

W praktyce intercyza po ślubie bywa również zawierana w sytuacjach kryzysowych, jako element zabezpieczenia interesów jednej lub obu stron. Należy jednak pamiętać, że sama intercyza małżeńska nie rozwiązuje problemów osobistych i nie spowoduje wyłączenia odpowiedzialności drugiego małżonka za wcześniejsze długi, a jedynie reguluje kwestie majątkowe na przyszłość.

Intercyza a wspólny dom - jak wygląda sytuacja małżonków?

Intercyza a wspólny dom to zagadnienie, które także budzi wiele wątpliwości. Zawarcie intercyzy nie oznacza automatycznie, że małżonkowie nie mogą np. posiadać wspólnej nieruchomości. Nawet przy rozdzielności majątkowej możliwe jest nabycie domu lub mieszkania na współwłasność, przy czym udziały każdego z małżonków są wówczas jasno określone (odpowiednim ułamkiem – np. po ½).

Ma to szczególne znaczenie w przypadku ewentualnego rozwodu. Przy rozdzielności majątkowej nie dochodzi do klasycznego podziału majątku wspólnego (bo nie ma majątku wspólnego małżeńskiego do dzielenia). Taki model często upraszcza sytuację prawną i ogranicza ryzyko długotrwałych sporów.

Dlaczego warto rozważyć intercyzę małżeńską?

Intercyza małżeńska jest narzędziem, które pozwala na świadome i odpowiedzialne zarządzanie sprawami majątkowymi. Dla wielu par stanowi ona element planowania finansowego, a nie wyraz braku zaufania. Jasne określenie zasad dotyczących majątku sprzyja przejrzystości i może zapobiegać konfliktom w przyszłości.

Podsumowanie – intercyza małżeńska z udziałem adwokata/prawnika (Gdańsk, Tczew, Starogard Gdański)

Intercyza małżeńska, niezależnie od momentu jej zawarcia, jest dokumentem o istotnym znaczeniu prawnym, który warto rozważyć z pełną świadomością jego konsekwencji.

Jeżeli szukasz adwokata/prawnika (Gdańsk, Tczew, Starogard Gdański) do pomocy prawnej w zakresie zawarcia intercyzy – skontaktuj się z naszą kancelarią.

Kontakt w zakresie porady prawnej dotyczącej intercyzy

Kancelaria Adwokacka Cejrowski - TCZEW ul. Słowackiego nr 5/3

GDAŃSK – ul. Latarniana nr 1, STAROGARD GDAŃSKI - ul. Wodna nr 8

Telefon: +48 58 777 55 00 / +48 601 777 072

E-mail: kancelaria@cejrowski.pl

[1] Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2809 z późn. zm.).