Kancelaria Adwokacka Cejrowski

Czy przy ustalaniu wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości można zastosować jednakową stawkę do części działki zajętej pod pas drogowy i pozostałego obszaru gruntu? Kwestia ta pojawiła się w sprawie, której dotyczy postanowienie Sądu Najwyższego z 11 września 2026 r., sygn. I CSK 760/26.

Właściciel nieruchomości kwestionował wysokość wynagrodzenia ustalonego za korzystanie z gruntu. Wskazywał, że zastosowana stawka była znacznie niższa od stawek występujących w obrocie gospodarczym. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, odnosząc się w uzasadnieniu do ustaleń sądów dotyczących przeznaczenia nieruchomości oraz sposobu określenia wysokości wynagrodzenia.

Bezumowne korzystanie z nieruchomości – czego dotyczył spór właściciela z gminą?

Sprawa dotyczyła powództwa przeciwko gminie o zapłatę. Właściciel nieruchomości kwestionował wysokość wynagrodzenia za korzystanie z gruntu, ustaloną na podstawie opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego.

Do określenia wysokości wynagrodzenia zastosowano stawkę wynoszącą 0,48 zł/m². Powód uważał natomiast, że należało przyjąć stawkę czynszu najmu wynoszącą co najmniej 5,18 zł/m².

Skarżący powoływał się na występujące w obrocie gospodarczym wyższe stawki za korzystanie z nieruchomości. Zarzucał również, że sąd nie dokonał właściwej oceny opinii biegłego z punktu widzenia zasad doświadczenia życiowego, logiki i wiedzy powszechnej.

W skardze kasacyjnej powód wskazywał na jej oczywistą zasadność, powołując się na art. 398⁹ § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania cywilnego.

Pas drogowy a pozostała część działki – dlaczego zastosowano różne stawki wynagrodzenia?

W rozpoznawanej sprawie część nieruchomości co najmniej od 1986 r. była zajęta pod pas drogowy obejmujący chodniki, wjazdy oraz pasy zieleni.

Pozostała część działki znajdowała się w obszarze wytyczonym ogrodzeniem. Przy określaniu wysokości wynagrodzenia uwzględniono różnice dotyczące możliwości gospodarczego i komercyjnego wykorzystania tych części nieruchomości.

Sąd Najwyższy wskazał w uzasadnieniu:

„Zastosowanie do terenu zajętego pod pas drogowy stawki czynszu ustalonej dla pozostałej części działki nr (…) w obszarze wytyczonym ogrodzeniem nie było zasadne, gdyż ta część istotnie różniła się w zakresie możliwości wykorzystania komercyjnego i gospodarczego”.

Przytoczony fragment dotyczy ustaleń dokonanych w tej konkretnej sprawie. Wynika z niego, że przy określaniu wysokości wynagrodzenia uwzględniono różnice w możliwościach wykorzystania poszczególnych części nieruchomości.

Czy stawki za parking można zastosować do gruntu zajętego pod pas drogowy?

Właściciel nieruchomości powoływał się na wyższe stawki wynagrodzenia stosowane w obrocie gospodarczym za korzystanie z gruntów przeznaczonych do parkowania pojazdów.

Argument ten został omówiony w uzasadnieniu postanowienia Sądu Najwyższego.

Sąd Najwyższy stwierdził:

„Twierdzenia powoda, że wykazał stosowanie w obrocie gospodarczym wyższych stawek wynagrodzenia za korzystanie z gruntów na cele parkowania na nich pojazdów nie mogą doprowadzić do podważenia stanowiska Sądów, gdyż pas drogowy to nie to samo co parking”.

W rozpoznawanej sprawie powołanie się na stawki dotyczące gruntów wykorzystywanych do parkowania pojazdów nie doprowadziło do podważenia stanowiska sądów.

Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na różnicę pomiędzy przeznaczeniem pasa drogowego a gruntu wykorzystywanego jako parking.

Jak ustalono wysokość wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z gruntu?

Wysokość wynagrodzenia została określona na podstawie opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego.

Biegły zastosował metodę porównawczą i stawki rynkowe. Jako punkt odniesienia przyjął nieruchomości o takim samym przeznaczeniu jak nieruchomość, za korzystanie z której powód domagał się wynagrodzenia.

W uzasadnieniu postanowienia wskazano:

„Biegły zastosował do określenia wysokości wynagrodzenia metodę porównawczą i stawki rynkowe, przy czym za punkt odniesienia wybrał nieruchomości o takim samym przeznaczeniu jak nieruchomość, za korzystanie z której powód żądał wynagrodzenia”.

Sądy rozpoznające sprawę oceniły opinię biegłego jako spójną i odwołującą się do logicznej argumentacji.

Właściciel nieruchomości kwestionował jednak przyjętą stawkę wynagrodzenia oraz sposób oceny opinii rzeczoznawcy majątkowego.

Czy można podważyć opinię rzeczoznawcy majątkowego w skardze kasacyjnej?

W postępowaniu kasacyjnym obowiązują ograniczenia dotyczące kwestionowania ustaleń faktycznych oraz oceny dowodów.

Zgodnie z art. 398³ § 3 Kodeksu postępowania cywilnego podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów.

Natomiast art. 398¹³ § 2 k.p.c. przewiduje związanie Sądu Najwyższego ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia.

W sprawie I CSK 760/26 Sąd Najwyższy wskazał, że zarzuty skarżącego nie uwzględniały dokonanych ustaleń faktycznych lub stanowiły polemikę z tymi ustaleniami.

W uzasadnieniu podkreślono również:

„W postępowaniu kasacyjnym, o czym była już mowa, nie jest dopuszczalne podważenie tej oceny dowodów”.

Sąd Najwyższy odniósł to stanowisko do oceny opinii biegłego dokonanej przez sądy rozpoznające sprawę.

Dlaczego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania?

Powód domagał się przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, powołując się na jej oczywistą zasadność.

Przesłanka ta została określona w art. 398⁹ § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania cywilnego.

Sąd Najwyższy przypomniał, że uzasadnienie oczywistej zasadności skargi kasacyjnej wymaga wskazania kwalifikowanego naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego.

W uzasadnieniu postanowienia wskazano:

„Oczywistość naruszenia ma miejsce wówczas, gdy jest ono widoczne prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w szczegóły czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę przepisów i doszukiwania się ich znaczenia”.

Sąd Najwyższy podkreślił również, że uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie może ograniczać się do powtórzenia uzasadnienia podstaw kasacyjnych.

W rozpoznawanej sprawie argumentacja powoda nie wykazała oczywistej zasadności skargi kasacyjnej.

Postanowienie Sądu Najwyższego I CSK 760/26 – jakie zapadło rozstrzygnięcie?

Postanowieniem z 11 września 2026 r., sygn. I CSK 760/26, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Jednocześnie zasądził od powoda na rzecz pozwanej gminy kwotę 5.400 zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Zgodnie z sentencją postanowienia kwota ta została zasądzona wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas po upływie tygodnia od doręczenia powodowi odpisu postanowienia.

Sąd Najwyższy nie dokonywał ponownego ustalenia wysokości wynagrodzenia za korzystanie z nieruchomości.

Przedmiotem rozstrzygnięcia była kwestia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie przesłanek określonych w art. 398⁹ § 1 k.p.c.

Wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości – co wynika z postanowienia Sądu Najwyższego?

Postanowienie Sądu Najwyższego z 11 września 2026 r., sygn. I CSK 760/26, dotyczy sprawy, w której przy określaniu wysokości wynagrodzenia za korzystanie z nieruchomości uwzględniono jej przeznaczenie oraz możliwości gospodarczego wykorzystania.

W uzasadnieniu odniesiono się do różnic pomiędzy częścią działki zajętą pod pas drogowy a pozostałym obszarem nieruchomości.

Sąd Najwyższy wskazał również na zastosowanie przez biegłego metody porównawczej i stawek rynkowych, przy uwzględnieniu nieruchomości o takim samym przeznaczeniu.

W rozpoznawanej sprawie argumentacja właściciela dotycząca wyższych stawek stosowanych za korzystanie z gruntów przeznaczonych do parkowania pojazdów nie doprowadziła do podważenia ustaleń sądów.

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że przedstawione argumenty nie wykazały jej oczywistej zasadności.

Postanowienie nie określa jednej stawki wynagrodzenia za korzystanie z gruntów zajętych pod pas drogowy. Odnosi się do ustaleń dokonanych w konkretnej sprawie oraz do ograniczeń dotyczących kwestionowania ustaleń faktycznych i oceny dowodów w postępowaniu kasacyjnym.

Podstawa prawna i orzecznictwo

Postanowienie Sądu Najwyższego z 11 września 2026 r., sygn. I CSK 760/26, LEX nr 4144728.
Art. 398³ § 3 Kodeksu postępowania cywilnego.
Art. 398⁹ § 1 i 2 Kodeksu postępowania cywilnego.
Art. 398¹³ § 2 Kodeksu postępowania cywilnego.

Jeżeli potrzebujesz kontaktu do adwokata z Tczewa, Starogardu Gdańskiego lub Gdańska w sprawie dotyczącej bezumownego korzystania z nieruchomości lub dochodzenia wynagrodzenia za korzystanie z gruntu:

Kancelaria Adwokacka Cejrowski

Tczew – ul. Słowackiego 5/3,

Gdańsk – ul. Latarniana 1,

Starogard Gdański – ul. Wodna 8

Tel. +48 58 777 55 00,

Tel. +48 601 777 072,

E-mail: kancelaria@cejrowski.pl