Rozwód bez orzekania o winie to obecnie jedno z coraz częściej wybieranych rozwiązań przez małżonków decydujących się na zakończenie małżeństwa. Wynika to przede wszystkim z chęci uniknięcia długotrwałego i emocjonalnie obciążającego sporu sądowego. W polskim prawie rozwód bez orzekania o winie jest dopuszczalny, jeżeli oboje małżonkowie zgodnie wnoszą o rozwiązanie małżeństwa bez przypisywania winy któremukolwiek z nich. Taki sposób zakończenia związku pozwala skupić się na przyszłości, a nie na przykład na wzajemnych oskarżeniach dotyczących przeszłości.

Decyzja o wyborze tego trybu rozwodu powinna być jednak świadoma i poprzedzona analizą jego skutków prawnych, zwłaszcza w zakresie alimentów, władzy rodzicielskiej oraz podziału majątku. Tłumaczymy, na czym to polega.

Rozwód bez orzekania o winie a przesłanki rozwodu

Aby sąd mógł orzec rozwód bez orzekania o winie, muszą zostać spełnione te same podstawowe przesłanki, co w każdym innym postępowaniu rozwodowym. Konieczne jest wykazanie zupełnego i trwałego rozkładu pożycia małżeńskiego, który obejmuje zerwanie więzi emocjonalnej, fizycznej oraz gospodarczej. Samo porozumienie stron co do braku orzekania o winie nie wystarczy, jeśli sąd uzna, że istnieje realna szansa na odbudowanie małżeństwa. Przesłanki te określa wprost Kodeks rodzinny i opiekuńczy[1] .

W praktyce jednak, gdy oboje małżonkowie zgodnie potwierdzają rozkład pożycia i nie kwestionują jego trwałości, rozwód bez orzekania o winie przebiega znacznie sprawniej niż postępowanie, w którym konieczne jest ustalanie odpowiedzialności jednej ze stron. To po prostu zatem szybsze i mniej obciążające emocjonalnie rozwiązanie.

Rozwód za porozumieniem stron jako najszybsza forma rozwodu

Rozwód za porozumieniem stron jest potocznym określeniem rozwodu bez orzekania o winie, choć formalnie przepisy nie posługują się takim pojęciem. W praktyce oznacza on jednak sytuację, w której małżonkowie są zgodni co do samego rozwodu oraz jego podstawowych konsekwencji. Zgodność stanowisk znacząco skraca postępowanie sądowe i ogranicza liczbę rozpraw, często do jednej (łącznie z publikacją wyroku).

Rozwód za porozumieniem stron jest szczególnie korzystny dla małżonków posiadających wspólne małoletnie dzieci, ponieważ umożliwia przedstawienie sądowi wspólnego stanowiska w zakresie wykonywania władzy rodzicielskiej, kontaktów oraz alimentów. Sąd, widząc zgodne i przemyślane ustalenia stron, zazwyczaj nie ingeruje w ich treść, o ile są one zgodne z dobrem dziecka. Mimo jednak nawet spisania ,,ugody” czy też ,,porozumienia” przez rodziców, sąd musi wydać w tym przedmiocie wyrok, bowiem tylko w ten sposób w polskich przepisach można zakończyć trwanie małżeństwa.

Pozew o rozwód bez orzekania o winie – jaką pełni rolę?

Pozew o rozwód bez orzekania o winie jest dokumentem rozpoczynającym całe postępowanie rozwodowe. To właśnie w pozwie powód formułuje żądanie rozwiązania małżeństwa bez przypisywania winy oraz przedstawia okoliczności uzasadniające zupełny i trwały rozkład pożycia. Pozew o rozwód bez orzekania o winie powinien jasno wskazywać, że strona rezygnuje z dochodzenia ustalenia winy.

Istotne znaczenie ma również stanowisko drugiego małżonka. Jeżeli pozwany (pozwana) również zgadza się na rozwód bez orzekania o winie, to sąd nie prowadzi postępowania dowodowego w zakresie winy, co znacząco upraszcza i przyspiesza sprawę.

Pozew rozwodowy bez orzekania o winie a dzieci i majątek

Taki pozew poza samym żądaniem rozwiązania małżeństwa, powinien regulować także kwestie dotyczące wspólnych małoletnich dzieci, jeżeli małżonkowie je posiadają. Dotyczy to w szczególności władzy rodzicielskiej, miejsca zamieszkania dziecka, kontaktów z drugim rodzicem oraz obowiązku alimentacyjnego. Nawet przy pełnej zgodzie stron, sąd ma obowiązek zbadać, czy proponowane rozwiązania są zgodne z dobrem dziecka.

Warto podkreślić, że w pozwie rozwodowym bez orzekania o winie nie rozstrzyga się co do zasady o podziale majątku wspólnego, chyba że strony złożą w tym przedmiocie zgodny wniosek, a podział nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. W praktyce najczęściej kwestie majątkowe rozwiązywane są w odrębnym postępowaniu po zakończeniu sprawy rozwodowej (w sprawie o podział majątku, chyba że nie ma takiego majątku małżeńskiego, który trzeba dzielić po rozwodzie).

Rozwód bez orzekania o winie a alimenty między małżonkami

Rozwód bez orzekania o winie często budzi wiele wątpliwości w kontekście alimentów. W przypadku rozwodu bez ustalania winy żaden z małżonków nie jest uznawany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia. Ma to bezpośredni wpływ na zakres ewentualnego obowiązku alimentacyjnego pomiędzy byłymi małżonkami.

W przypadku rozwodu bez orzekania o winie, alimentów od byłego małżonka możesz żądać tylko, jeżeli znajdujesz się w niedostatku. Oznacza to, że nie jesteś w stanie samodzielnie zaspokoić swoich podstawowych potrzeb życiowych. Z uwagi na to, przy rozwodzie bez orzekania o winie alimenty od byłego małżonka uzyskasz tylko w wyjątkowych sytuacjach.

Rozwód bez orzekania o winie a alimenty na dzieci

Natomiast rozwód bez orzekania o winie a alimenty na dzieci to kwestia całkowicie niezależna od winy małżonków. Rozwód w tej formie nie ma żadnego wpływu na alimenty dla małoletnich dzieci. Obowiązek alimentacyjny wobec dzieci wynika z samego faktu rodzicielstwa i nie jest uzależniony od sposobu rozwiązania małżeństwa. Sąd każdorazowo bada potrzeby dziecka oraz możliwości zarobkowe i majątkowe rodziców, niezależnie od tego, czy rozwód następuje z orzekaniem o winie czy bez.

W praktyce rozwód bez orzekania o winie sprzyja jednak wypracowaniu porozumienia rodzicielskiego, co często przekłada się na sprawniejsze i mniej konfliktowe ustalenie alimentów oraz zasad opieki nad dzieckiem.

Dlaczego rozwód bez orzekania o winie jest często najlepszym wyborem?

Rozwód bez orzekania o winie jest rozwiązaniem, które pozwala ograniczyć stres, koszty oraz czas trwania postępowania sądowego. Brak konieczności udowadniania winy eliminuje potrzebę powoływania świadków, analizowania prywatnych relacji małżonków i ujawniania szczegółów życia osobistego na sali sądowej. Dla wielu osób ma to kluczowe znaczenie psychologiczne.

Podsumowanie – ograniczenie służebności z udziałem adwokata/prawnika (Gdańsk, Tczew, Starogard Gdański)

Decydując się na rozwód za porozumieniem stron i składając pozew o rozwód bez orzekania o winie, małżonkowie zachowują większą kontrolę nad przebiegiem sprawy i jej skutkami. Jest to szczególnie istotne w sytuacjach, gdy po rozwodzie strony muszą nadal współpracować jako rodzice wspólnych dzieci.

Jeżeli szukasz adwokata/prawnika (Gdańsk, Tczew, Starogard Gdański) do pomocy prawnej w zakresie rozwodu bez orzekania o winie – skontaktuj się z naszą kancelarią.

Kontakt w zakresie porady prawnej dotyczącej rozwodu bez orzekania o winie

Kancelaria Adwokacka Cejrowski - TCZEW ul. Słowackiego nr 5/3

GDAŃSK – ul. Latarniana nr 1, STAROGARD GDAŃSKI - ul. Wodna nr 8

Telefon: +48 58 777 55 00 / +48 601 777 072

E-mail: kancelaria@cejrowski.pl

[1] Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2809 z późn. zm.).