Zniesławienie jest przestępstwem, które godzi w dobre imię i cześć osoby fizycznej, prawnej, a także instytucji lub jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej. Zgodnie z art. 212 Kodeksu karnego zniesławienie polega na pomawianiu innej osoby, grupy osób, instytucji, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej o takie postępowanie lub właściwości, które mogą poniżyć ją w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności.

Na czym polega zniesławienie?

Zniesławienie polega na pomówieniu, którego celem jest poniżenie pokrzywdzonego w opinii publicznej, jak również narażenie na utratę zaufania niezbędnego dla danego stanowiska, zawodu czy rodzaju działalności – o czym stanowią przepisy Kodeksu Karnego.

Zniesławienie najczęściej wiąże się z rozpowszechnianiem informacji nieprawdziwych, jednak w określonych sytuacjach odpowiedzialność może dotyczyć również zarzutów opartych na faktach prawdziwych, jeżeli nie zachodzą ustawowe przesłanki wyłączające bezprawność czynu. Nie jest to jednak jedyny sposób. Opisane przestępstwo można popełnić wyrażając je gestem, w formie pisemnej, za pomocą rysunku, znaku lub innej formie przekazu. Ponadto zniesławienie dokonane za pomocą środków masowego przekazu (np. w internecie) podlegają surowszej karze.

Zniesławienie jest przestępstwem umyślnym. Odpowiedzialność ponosi osoba, która świadomie formułuje lub rozpowszechnia zarzuty mogące poniżyć inną osobę w opinii publicznej albo narazić ją na utratę zaufania. Nie jest istotne, czy określony czyn miał rzeczywisty wpływ na spadek zaufania.

Pomówienie a zniesławienie - Jakie są najważniejsze różnice?

W języku prawnym i orzecznictwie pojęcia „pomówienie” i „zniesławienie” są ze sobą ściśle związane. Zniesławienie polega właśnie na pomówieniu innej osoby o określone postępowanie lub właściwości mogące narazić ją na utratę dobrego imienia.

Ile trwa sprawa o zniesławienie?

Sprawa o zniesławienie trwa zazwyczaj od kilku miesięcy do kilku lat, w zależności od złożoności sprawy. Decydującą kwestią jest specyfika danego przypadku, a także zachowanie stron. Możliwe jest zdecydowanie się na ugodę – wtedy proces o zniesławienie jest rozstrzygany bardzo szybko, podobnie jak w przypadku wystąpienia jasnych, jednoznacznych dowodów. Jeśli jednak sytuacja jest mniej klarowna, proces o zniesławienie może zająć nawet kilka lat. W większości sytuacji jest to jednak nie więcej niż kilka miesięcy. Aby przyspieszyć proces o zniesławienie w roli strony oskarżającej, warto przede wszystkim przygotować solidny materiał dowodowy. Dla obydwóch stron bardzo przydatna będzie również profesjonalna pomoc prawna – adwokat z doświadczeniem w tym obszarze pozwoli sprawnie przejść zarówno przez przygotowanie do sprawy, jak i samo postępowanie sądowe.

Jaka jest kara za zniesławienie?

Za zniesławienie grozi grzywna, ograniczenie wolności lub do roku pozbawienia wolności, a przy użyciu mediów – do 2 lat. Art. 212 KK przewiduje:

grzywnę,
karę ograniczenia wolności,
karę pozbawienia wolności do roku (przy użyciu środków masowego komunikowania).

Ponadto sąd może orzec nawiązkę na rzecz pokrzywdzonego, Polskiego Czerwonego Krzyża lub na inny cel społeczny wskazany przez pokrzywdzonego.

Ściganie takiego przestępstwa odbywa się z oskarżenia prywatnego.

Czy zniesławienie w Internecie jest anonimowe?

Publikowanie obraźliwych treści w internecie stało się szczególnie traktowaną formą zniesławienia. Poczucie anonimowości w sieci jest częstym bodźcem do pozornie bezkarnego pomawiania innych. Możliwe jest bowiem wystąpienie do administratora portalu o udostępnienie IP sprawcy przestępstwa. Policja zabezpiecza dowody w sprawie oraz może zidentyfikować sprawcę.

Czy warto decydować się na proces o zniesławienie?

Kiedy sprawa cywilna o zniesławienie jest dobrym pomysłem? Odpowiedź na to pytanie zależy przede wszystkim od wpływu wskazanego czynu na sytuację osoby poszkodowanej lub przedsiębiorstwa. W wielu przypadkach poniżenie lub utrata zaufania z powodu zniesławienia może przekreślać dalsze możliwości rozwoju zawodowego lub rozwijania swojego biznesu. To sytuacje, w których zdecydowanie warto wnieść sprawę o przestępstwo zniesławienia. Dodatkowo należy zadbać o zebranie jednoznacznego materiału dowodowego.

Często pewnym problemem może być jednak określenie tożsamości sprawcy, zwłaszcza jeśli mowa o zniesławieniu w Internecie. Aby móc zidentyfikować źródło zniesławienia, niezbędna może okazać się pomoc policji, którą można uzyskać znacznie łatwiej po wniesieniu sprawy do sądu.

Źródła:

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz.U. z późn. zm.).

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz.U. z późn. zm.).