Nieopłacona faktura to zmora niejednego przedsiębiorcy. Skuteczne odzyskanie należności wymaga przejścia przez działania przedsądowe i sądowe. Jakie kroki można podjąć w takiej sytuacji i czy zawsze muszą kończyć się na egzekucji komorniczej?

Brak zapłaty za fakturę - działania polubowne

Nieopłacona faktura może być początkiem problemów firmy z płynnością finansową. Jak rozwiązać problem? Czy istnieje jakiś logiczny ciąg wydarzeń, który sprawi, że należność w końcu trafi na konto bankowe przedsiębiorcy?

Działania można podzielić na przedsądowe, a więc polubowne oraz sądowe i egzekucyjne.

Działania przedsądowe:

Przypomnienie o płatności,
Kontakt z klientem,
Negocjacje,
Ugoda,
Rozłożenie długu na raty,
Windykacja polubowna,
Oficjalne wezwanie do zapłaty,
Wpis do Biura Informacji Gospodarczej.

Przypomnienie o płatności i kontakt z klientem to pierwsze działanie, po które warto sięgnąć. W trakcie można podjąć negocjacje lub zdecydować się na ugodę, która obejmuje:

wyznaczenie nowego terminu płatności,
rozłożenie zadłużenia na raty,
częściową spłatę zadłużenia.

Kolejną możliwością jest oficjalne wezwanie do zapłaty, które polega na sporządzeniu pisma z wyznaczeniem dodatkowego terminu, kwotą do zapłaty, numerem konta, a także ostrzeżeniem o skierowaniu sprawy na drogę sądową. Warto pamiętać o naliczeniu odsetek za opóźnienie.

Jednym z działań przedsądowych może być wpis do Biura Informacji Gospodarczej, o ile spełnione są ustawowe warunki umożliwiające dokonanie takiego wpisu. Ostrzeżenie strony zalegającej ze spłatą, że zostanie ona zgłoszona do rejestru dłużników, często jest wystarczającą mobilizacją do spłaty należności.

Działania sądowe i egzekucyjne

W sytuacji, gdy dłużnik odmawia zapłaty lub kwestionuje jej należność, a także ignoruje wszelkie próby kontaktu warto zdecydować się na bardziej radykalne kroki. Należą do nich:

Elektroniczne postępowanie upominawcze (EPU) – jest to wygodna forma złożenia pozwu za pośrednictwem platformy internetowej. Daje to możliwość uzyskania nakazu zapłaty bez konieczności wychodzenia z domu. Jest to rozwiązanie odpowiednie przede wszystkim w prostych sprawach o zapłatę, gdy roszczenie nie budzi większych wątpliwości.
Pozew sądowy – Jeśli skorzystanie z EPU jest niewystarczające lub sprawa jest nieco bardziej skomplikowana warto postawić na tradycyjne metody, a więc wniesienie pozwu do właściwego Sądu Rejonowego albo Okręgowego.
Klauzula wykonalności i Komornik – ostatnim przystankiem na drodze do odzyskania należności po uprawomocnieniu nakazu zapłaty jest klauzula wykonalności oraz przekazanie sprawy do kancelarii komorniczej.

Różnice między postępowaniem upominawczym a postępowaniem nakazowym

Postępowanie upominawcze i nakazowe służą dochodzeniu roszczeń pieniężnych, jednak różnią się warunkami wydania nakazu zapłaty oraz przebiegiem sprawy.

W postępowaniu upominawczym sąd może wydać nakaz zapłaty na podstawie samego pozwu, jeśli przedstawione roszczenie wydaje się uzasadnione i nie budzi poważnych wątpliwości. Powód nie musi składać specjalnego wniosku o prowadzenie sprawy w tym trybie ani przedstawiać szczególnych dokumentów potwierdzających dług. Pozwany, który nie zgadza się z nakazem, może wnieść sprzeciw. Jego złożenie powoduje utratę mocy nakazu, a sprawa jest rozpoznawana dalej w zwykłym postępowaniu. Wniesienie sprzeciwu nie wiąże się z obowiązkiem uiszczenia opłaty sądowej.

Natomiast postępowanie nakazowe jest bardziej sformalizowane. Aby sąd wydał nakaz zapłaty, powód musi nie tylko złożyć odpowiedni wniosek, ale także dołączyć dokumenty przewidziane w przepisach, np. dokument urzędowy, uznanie długu, weksel lub inne dowody wskazujące na istnienie zobowiązania. Pozwany może zaskarżyć nakaz poprzez wniesienie zarzutów, jednak samo ich wniesienie nie powoduje automatycznego uchylenia nakazu. Ponadto zarzuty są odpłatne – pozwany musi uiścić część opłaty sądowej.

Istotną różnicą jest również skuteczność nakazu. W postępowaniu nakazowym wydany nakaz od razu stanowi podstawę zabezpieczenia roszczenia, dzięki czemu wierzyciel może szybciej chronić swoje prawa.W postępowaniu upominawczym taka możliwość pojawia się dopiero po uprawomocnieniu się nakazu.

Podsumowanie

Najważniejsze różnice między tymi postępowaniami dotyczą:

wymagań dotyczących dowodów – w postępowaniu nakazowym są one znacznie bardziej rygorystyczne,
sposobu zaskarżenia nakazu – sprzeciw w postępowaniu upominawczym, zarzuty w nakazowym,
skutków wniesienia środka zaskarżenia – w upominawczym nakaz traci moc, natomiast w nakazowym pozostaje w mocy do czasu rozstrzygnięcia sprawy,
kosztów – sprzeciw jest bezpłatny, natomiast wniesienie zarzutów wymaga uiszczenia opłaty,
możliwości zabezpieczenia roszczenia – jest ona szersza w postępowaniu nakazowym.

Oba tryby mają na celu szybkie dochodzenie należności, jednak postępowanie nakazowe zapewnia wierzycielowi silniejszą ochronę, pod warunkiem że dysponuje odpowiednimi dokumentami potwierdzającymi roszczenie.

Na każdą taką sytuację należy patrzeć w sposób indywidualny, jeśli dłużnik wspłółpracuje i nie unika kontaktu, wszystko wskazuje na to, że da się ją załatwić już na etapie przedsądowym.

W przypadku, gdy ktoś nie odpowiada na wiadomości lub wielokrotnie przekłada terminy płatności, a samodzielne negocjacje z nim nie przynoszą efektów – jedynym rozwiązaniem mogą okazać się działania sądowe.

Warto pamiętać, że im faktura świeższa, tym skuteczniejsza może być windykacja. Czas zatem odgrywa tu istotną rolę. Nie jest to jednak jedyny warunek powodzenia tego działania. Wiele zależy także od sytuacji finansowej dłużnika oraz jakości dokumantacji.

Pamiętaj, że jeśli podobny problem dotknął także Ciebie - zawsze możesz zdecydować się na poradę prawną w doświadczonej Kancelarii, która pokaże Ci przed jakimi możliwościami stoisz i przeanalizuje, co będzie najskuteczniejszym rozwiązaniem dla Ciebie.

Jeżeli potrzebujesz kontaktu do adwokata z Tczewa, Starogardu Gdańskiego i Gdańska w sprawach prawa gospodarczego:

Kancelaria Adwokacka Cejrowski - TCZEW ul. Słowackiego nr 5/3

GDAŃSK – ul. Latarniana nr 1, STAROGARD GDAŃSKI - ul. Wodna nr 8

Telefon: +48 58 777 55 00 / +48 601 777 072

E-mail: kancelaria@cejrowski.pl