Spadek

Nieważny testament

Testament może mieć kilka wad, które skutkują jego nieważnością.

Zgodnie z przepisem art. 945§1 k. c. testament jest nieważny, jeżeli został sporządzony:

1)         w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli;

2)         pod wpływem błędu uzasadniającego przypuszczenie, że gdyby spadkodawca nie działał pod       wpływem błędu, nie sporządziłby testamentu tej treści;

3)         pod wpływem groźby.

Stan wyłączający świadome lub swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli może wynikać w  szczególności z choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego, chociażby nawet przemijającego, zaburzenia czynności psychicznych. Wystarczające jest, aby wada istniała tylko w  momencie składania przez spadkodawcę oświadczenia ostatniej woli. Ocena stanu umysłowego spadkodawcy w chwili składania oświadczenia ostatniej woli wymaga najczęściej wiedzy specjalistycznej, z czym wiąże się konieczność powołania biegłego przez sąd.

W przypadku błędu jako przyczyny nieważności testamentu, bez znaczenia pozostaje okoliczność czego błąd dotyczy. Oznacza to, że może on wiązać się zarówno z treścią testamentu, jak i z innymi okolicznościami. Na błąd można powołać się bez względu na to, czy został on wywołany umyślnie lub nieumyślnie przez osoby trzecie, czy też pojawił się z winy lub bez winy testatora.

Wada oświadczenia woli zachodzi także wtedy, gdy testament został sporządzony pod wpływem groźby. Groźba istnieje wówczas, gdy pewna osoba deklaruje spadkodawcy zamiar spowodowania negatywnych dla niego konsekwencji, w celu wywołania po jego stronie stanu zagrożenia, co ma skłonić spadkodawcę do złożenia oświadczenia ostatniej woli o określonej treści.

Na nieważność testamentu, z przyczyn dotyczących wad oświadczenia woli nie można się powołać po upływie lat trzech od dnia, w którym osoba mająca w tym interes dowiedziała się o przyczynie nieważności, a w każdym razie po upływie lat dziesięciu od otwarcia spadku.

Poza wyżej wskazanymi przyczynami nieważności testamentu, częstym przypadkiem jest nieważność z powodu niedochowania warunków formalnych przewidzianych dla rozporządzenia testamentowego. Tytułem przykładu można przywołać sytuację, gdy spadkodawca testament własnoręczny napisze na komputerze i jedynie go podpisze.

Wszystkie opisane kwestie są przedmiotem badania przez sąd w sprawie spadkowej, czyli w sprawie o stwierdzenia nabycia spadku. Sąd ocenia w każdej sprawie dochowanie wymogów formalnych testamentu, natomiast badaniem innych przyczyn nieważności zajmuje się zazwyczaj na zarzut postawiony przez uczestników tego postępowania spadkowego. 

WIĘCEJ INFORMACJI O NIEKTÓRYCH Z NASZYCH USŁUG: